Türkçede yazım kuralları ve Türkçenin doğru kullanımı

Dr. S. Sadi SEFEROźLU‘nun hazırladığı ve benim shiftdelete.net forumlarından öğrendiğim sağlam bir kaynak niteliğinde hemen gidip sık kullanılan yer imlerimize eklememiz gereken bir çalışma.

Bir yazı ile okuyucuya mesajı doğru iletmede kaynağın önemli bir rolü ve sorumluluğu bulunmaktadır. Bu yüzden mesajı ileten kişi mesajını yazılı olarak iletirken bir takım yazım kurallarına uyması gereklidir. Özellikle öğrencilerin yazı yazarken yaptıkları en önemli hata, noktalama işaretlerine uymamalarıdır.

  • Yazılarda noktalama işaretleri bazen hiç kullanılmamakta bazen de yerinde kullanılmamaktadır.İfadelerin doğru anlaşılması için bu kurallara özenle uyulmalıdır.
  • Bir bilgisayar programı kullanılarak yazılan yazılarda ise boşluk konusuna dikkat edilmelidir. Örneğin,
    • Noktadan ve virgülden önce boşluk bırakılmamalıdır.
    • Noktadan ve virgülden sonra boşluk bırakılmalıdır.Boşluk bırakılması unutulduğunda noktanın öncesinde ve sonrasındaki sözcükler tek bir sözcük olarak algılanmaktadır. Bu da yazıların kağıt üzerindeki düzenlemesini olumsuz etkilemektedir.
    • Parantezler açılırken parantez öncesinde boşluk bırakılmalı, açılan parantezle metin arasında boşluk olmamalıdır. Parantezler kapatılırken parantez öncesinde boşluk olmamalı, sonrasında ise olmalıdır.
  • Diğer bir hata türü yazım yanlışlarıdır. Sözcükler Türk Kurumu’nun belirlediği kurallar göz önünde bulundurularak yazılmalıdır.
  • Yaygın olarak yapılan bir başka hata da sözcüklerin yanlış kullanımlarıdır. Örneğin “neden olmak‿, “yol açmak‿ ve “sağlamak‿ gibi sözcükler çok farklı anlamları verebiliyorken aynı anlamda kullanılmaktadırlar.
  • Ayrıca bazı sözcüklerin karşılıkları varken (genelde) farkında olunmadan yabancı karşılıkları kullanılmaktadır.

Karşılığı Varken Kullanılan Sözcükler ve Yanlış Kullanımlar

Sözcüğün yanlış kullanımı

Doğrusu (!)

Türkçesi

 

 

 

neden olmak (Bu başarıya ulaşmama o neden oldu)

Neden olmak olumsuzluk içerir.  (Bu başarıya ulaşmamı o sağladı.)

(Bu duruma düşmeme o neden oldu.)

 

 

 

 

çok mersi

merci beaucoup

Çok teşekkür ederim.
Teşekkür ederim.

detay

detail

ayrıntı

fonksiyon

function

işlev

fonksiyonel

functional

işlevsel

avantaj

advantage

üstünlük

kriter

criterion

ölçüt

kriterler

criteria

ölçütler

test etmek

testing

denemek, sınamak

test sınavı

???

çoktan seçmeli sınav

layt (light)

light

hafif

fest fud

fast food

hazır yiyecek

 

 

 

hard disk

hard disc

sabit disk

imeyıl (e-mail)

e-mail

e-posta

meyil (mail)

mail

elmek, e-posta mesajı, ileti

meyil çekmek

sending a mail

e-posta mesajı yollamak

maus (mouse)

mouse

fare

ran etmek (run etmek)

running

çalıştırmak

tekrardan

???

tekrar veya yeniden

Asıl sorun ’yi doğru konuşabilmekte!… (e-Posta aracılığıyla bana ulaşan bir liste)

start almak

yerine

başlamak

center

yerine

merkez

relax olmak

yerine

rahatlamak

e-mail

yerine

e-posta

komunikasyon

yerine

iletişim

cv

yerine

özgeçmiş

okey

yerine

tamam

trend

yerine

eğilim

spontane

yerine

kendiliğinden

link

yerine

bağlantı

exit

yerine

çıkış

check etmek

yerine

denetlemek, gözden geçirmek (kontrol etmek)

feedback

yerine

geribildirim

full-time

yerine

tam gün

koordinasyon

yerine

eşgüdüm

absurt

yerine

saçma

adapte olmak

yerine

uyum sağlamak

laptop

yerine

diz üstü bilgisayar

provoke etmek

yerine

kışkırtmak

jenerasyon

yerine

nesil, kuşak

objektif

yerine

nesnel, tarafsız

deklare etmek

yerine

bildirmek

star

yerine

yıldız

perspektif

yerine

bakış açısı

entegre olmak

yerine

bütünleşmek

nick name

yerine

takma ad

partner

yerine

es

okeylemek

yerine

onaylamak

antipatik

yerine

sevimsiz, itici

mantalite

yerine

anlayış, zihniyet

illegal

yerine

yasadışı

timing

yerine

zamanlama

catering

yerine

yemek hizmeti

departman

yerine

bolum

revize etmek

yerine

yenilemek

global

yerine

küresel

sempatik

yerine

sevimli, cana yakın

security

yerine

güvenlik

printer

yerine

yazıcı

elimine etmek

yerine

elemek

izolasyon

yerine

yalıtım

data

yerine

veri

prezantasyon

yerine

sunum

finish

yerine

bitiş, varış

download etmek

yerine

indirmek

monoton

yerine

tekdüze

konsensus

yerine

uzlaşma

full

yerine

tam, dolu

emergency

yerine

acil

ambiyans

yerine

hava, ortam

versiyon

yerine

surum, uyarlama

ekstra

yerine

fazladan

imitasyon

yerine

taklit

optimist

yerine

iyimser

save etmek

yerine

kaydetmek

adisyon

yerine

hesap fişi

print out

yerine

çıktı

anons etmek

yerine

duyurmak

bodyguard

yerine

koruma

yerine

belge

dizayn

yerine

tasarım

analiz

yerine

çözümleme

online

yerine

çevrim-içi

kriter

yerine

ölçüt

part-time

yerine

yarı zamanlı

pesimist

yerine

karamsar

slayt

yerine

yansı

empoze etmek

yerine

dayatmak

driver

yerine

sürücü

bye bye

yerine

hoşça kal

"Dilimiz " Konusu ve Bazı Web Siteleri:

Sık Sık Yanlış Yazılan Sözcükler (TDK Yazım Kılavuzuna göre doğru yazılışları)

Türk Kurumu Yazım Kılavuzu

Sözcüğün doğru yazılışı

Yaygın yanlış kullanımı

Açıklama

birazcık

 

 

birazdan

 

 

bir bakıma

 

 

birbiri

 

 

bir çift

 

 

bir şey

 

 

bir şeyler

 

 

birçok

bir çok

 

birçoğu

 

 

birden

 

 

birdenbire

 

 

birebir (etkili)

 

 

bire bir (ölçü)

 

 

bire bir eşleme