Türkçede yazım kuralları ve Türkçenin doğru kullanımı

Dr. S. Sadi SEFEROğLU‘nun hazırladığı ve benim shiftdelete.net forumlarından öğrendiğim sağlam bir kaynak niteliğinde hemen gidip sık kullanılan yer imlerimize eklememiz gereken bir çalışma.

Bir yazı ile okuyucuya mesajı doğru iletmede kaynağın önemli bir rolü ve sorumluluğu bulunmaktadır. Bu yüzden mesajı ileten kişi mesajını yazılı olarak iletirken bir takım yazım kurallarına uyması gereklidir. Özellikle öğrencilerin yazı yazarken yaptıkları en önemli hata, noktalama işaretlerine uymamalarıdır.

Yazılarda noktalama işaretleri bazen hiç kullanılmamakta bazen de yerinde kullanılmamaktadır.İfadelerin doğru anlaşılması için bu kurallara özenle uyulmalıdır.

Bir bilgisayar programı kullanılarak yazılan yazılarda ise boşluk konusuna dikkat edilmelidir. Örneğin,

Noktadan ve virgülden önce boşluk bırakılmamalıdır.

Noktadan ve virgülden sonra boşluk bırakılmalıdır.Boşluk bırakılması unutulduğunda noktanın öncesinde ve sonrasındaki sözcükler tek bir sözcük olarak algılanmaktadır. Bu da yazıların kağıt üzerindeki düzenlemesini olumsuz etkilemektedir.

Parantezler açılırken parantez öncesinde boşluk bırakılmalı, açılan parantezle metin arasında boşluk olmamalıdır. Parantezler kapatılırken parantez öncesinde boşluk olmamalı, sonrasında ise olmalıdır.

Diğer bir hata türü yazım yanlışlarıdır. Sözcükler Türk Dil Kurumu’nun belirlediği kurallar göz önünde bulundurularak yazılmalıdır.

Yaygın olarak yapılan bir başka hata da sözcüklerin yanlış kullanımlarıdır. Örneğin “neden olmak”, “yol açmak” ve “sağlamak” gibi sözcükler çok farklı anlamları verebiliyorken aynı anlamda kullanılmaktadırlar.

Ayrıca bazı sözcüklerin Türkçe karşılıkları varken (genelde) farkında olunmadan yabancı karşılıkları kullanılmaktadır.

Türkçe Karşılığı Varken Kullanılan Sözcükler ve Yanlış Kullanımlar

*Sözcüğün yanlış kullanımı*	*Doğrusu (!)*	*Türkçesi*

neden olmak (Bu başarıya ulaşmama o neden oldu)	Neden olmak olumsuzluk içerir. (Bu başarıya ulaşmamı o sağladı.) (Bu duruma düşmeme o neden oldu.)

çok mersi	merci beaucoup	Çok teşekkür ederim. Teşekkür ederim.
detay	detail	ayrıntı
fonksiyon	function	işlev
fonksiyonel	functional	işlevsel
avantaj	advantage	üstünlük
kriter	criterion	ölçüt
kriterler	criteria	ölçütler
test etmek	testing	denemek, sınamak
test sınavı	???	çoktan seçmeli sınav
layt (light)	light	hafif
fest fud	fast food	hazır yiyecek

hard disk	hard disc	sabit disk
imeyıl (e-mail)	e-mail	e-posta
meyil (mail)	mail	elmek, e-posta mesajı, ileti
meyil çekmek	sending a mail	e-posta mesajı yollamak
maus (mouse)	mouse	fare
ran etmek (run etmek)	running	çalıştırmak
tekrardan	???	tekrar veya yeniden

Asıl sorun Türkçe’yi doğru konuşabilmekte!… (e-Posta aracılığıyla bana ulaşan bir liste)

start almak	yerine	başlamak
center	yerine	merkez
relax olmak	yerine	rahatlamak
e-mail	yerine	e-posta
komunikasyon	yerine	iletişim
cv	yerine	özgeçmiş
okey	yerine	tamam
trend	yerine	eğilim
spontane	yerine	kendiliğinden
link	yerine	bağlantı
exit	yerine	çıkış
check etmek	yerine	denetlemek, gözden geçirmek (kontrol etmek)
feedback	yerine	geribildirim
full-time	yerine	tam gün
koordinasyon	yerine	eşgüdüm
absurt	yerine	saçma
adapte olmak	yerine	uyum sağlamak
laptop	yerine	diz üstü bilgisayar
provoke etmek	yerine	kışkırtmak
jenerasyon	yerine	nesil, kuşak
objektif	yerine	nesnel, tarafsız
deklare etmek	yerine	bildirmek
star	yerine	yıldız
perspektif	yerine	bakış açısı
entegre olmak	yerine	bütünleşmek
nick name	yerine	takma ad
partner	yerine	es
okeylemek	yerine	onaylamak
antipatik	yerine	sevimsiz, itici
mantalite	yerine	anlayış, zihniyet
illegal	yerine	yasadışı
timing	yerine	zamanlama
catering	yerine	yemek hizmeti
departman	yerine	bolum
revize etmek	yerine	yenilemek
global	yerine	küresel
sempatik	yerine	sevimli, cana yakın
security	yerine	güvenlik
printer	yerine	yazıcı
elimine etmek	yerine	elemek
izolasyon	yerine	yalıtım
data	yerine	veri
prezantasyon	yerine	sunum
finish	yerine	bitiş, varış
download etmek	yerine	indirmek
monoton	yerine	tekdüze
konsensus	yerine	uzlaşma
full	yerine	tam, dolu
emergency	yerine	acil
ambiyans	yerine	hava, ortam
versiyon	yerine	surum, uyarlama
ekstra	yerine	fazladan
imitasyon	yerine	taklit
optimist	yerine	iyimser
save etmek	yerine	kaydetmek
adisyon	yerine	hesap fişi
print out	yerine	çıktı
anons etmek	yerine	duyurmak
bodyguard	yerine	koruma
dokuman	yerine	belge
dizayn	yerine	tasarım
analiz	yerine	çözümleme
online	yerine	çevrim-içi
kriter	yerine	ölçüt
part-time	yerine	yarı zamanlı
pesimist	yerine	karamsar
slayt	yerine	yansı
empoze etmek	yerine	dayatmak
driver	yerine	sürücü
bye bye	yerine	hoşça kal

"Dilimiz Türkçe" Konusu ve Bazı Web Siteleri:

Türk Dil Kurumu: http://www.tdk.gov.tr/
Hacettepe Üniversitesi Türkçe Topluluğu: http://www.turkce.hacettepe.edu.tr/
Ankara Üniversitesi EBF Türkçe Topluluğu: http://www.education.ankara.edu.tr/topluluk/toplulukhtml/turkcetoplulugu.htm
Bilgi Türkçe Kulübü: http://bilgiturkce.bilgi.edu.tr/
İnönü Üniversitesi Günlüğü – Türkçe Topluluğu: http://stu.inonu.edu.tr/~turkce/ – http://www.inonu.edu.tr/gunluk/?p=62
Süleyman Demirel Üniversitesi Türkçe Topluluğu: http://www.sdu.edu.tr/topluluk/turkce/ — http://turkcetoplulugu.sdu.edu.tr/
TOBB ETÜ Türkçe Topluluğu: http://oek.etu.edu.tr/~tt/
Atatürk ve Dilimiz Türkçe: http://www.gizcetercume.com/site/page.asp?dsy_id=45
Türk Dili Dergisi: http://www.turkdilidergisi.com/
http://www.sinanoglu.net/
Güzel Dilimiz Türkçe-Kamuran Esen: http://www.antoloji.com/siir/siir/siir_SQL.asp?sair=14286&siir=132071
Türk Dili: http://www.turkischweb.com/Tuerkce/
Türkçenin Çırpınışı (Toroslu Kitaplığı): http://www.toroslu.com/cirpinis.htm
Dilimiz Türkçe (Hafıza Tazeleme Yazıları): http://ariktekin.blogspot.com/2005/06/dilimiz-trke.html
Türkçemizi Canlandırma Topluluğu
Türkçe Toplulukları Birliği
Dilimizi Koruyalım
Türkçe Sevdalıları
Uluslararası Dil Öğretimi Derneği
Uluslararası Türkçe Olimpiyatları

Sık Sık Yanlış Yazılan Türkçe Sözcükler (TDK Yazım Kılavuzuna göre doğru yazılışları)

Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu

*Sözcüğün doğru yazılışı*	*Yaygın yanlış kullanımı*	*Açıklama*
birazcık
birazdan
bir bakıma
birbiri
bir çift
bir şey
bir şeyler
birçok	bir çok
birçoğu
birden
birdenbire
birebir (etkili)
bire bir (ölçü)
bire bir eşleme
birer ikişer
bir hayli
birkaç	bir kaç
birkaçı
birtakım

her
her bir
her biri
her gün
herhangi
herhangi bir
herkes
her nasılsa
her nedense
her neyse
her şey	herşey
her zaman

on üçüncü ders
metin metni
şekil şekli
ya da	yada

24 Haziran 2007 Hayattan wolkanca Yazdır

Favorilerine ekle Kaydet/Paylaş

Bu yazı başka yerlerde:

Alakalı arama Terimleri:

Elegüne Tweetle bunu:

Kısa link: http://wolkan.ca/git1665 Twitle